El pensamiento débil

Un repaso conciso a cómo chegamos aquí, por “Economistas frente a la crisis”

Economistas Frente a la Crisis

Síguenos en Facebook

Por Mauro Lozano, economista y miembro de Economistas Frente a la Crisis

Después del último  gran cataclismo que supuso la 2ª Guerra Mundial, los ganadores descubrieron un mundo destrozado y aterrorizado, dominado por el hambre y la muerte.  La única opción sensata que les quedaba era crear un nuevo orden: eliminar las deudas de los perdedores, inyectar masivamente dinero en el sistema y emprender políticas de crecimiento controladas por los Estados mediante fuertes incrementos del gasto público dedicados a la reconstrucción.

Ver la entrada original 2.490 palabras más

Anuncios

Canibalistas canónicos e outra volta sobre as ideas certas (II): “El reino de los réprobos” de Anthony Burgess

"Se o pinta Caravaggio é mellor que atendas ao que che está contando"

“Se o pinta Caravaggio é mellor que atendas ao que che está contando”

Diciamos hai un cacho que o “entorno” dos festivais musicais resultaba deprimente porque, básicamente, xa ninguén reclamaba a súa porción de verdade no fenómeno; non pode haber afirmación cando a propia liberación é un traballo:  tirar fotos notariais do taxónomico pracer,  estudar traxectorias e horarios de bandas sobre o escenario cunha precisión no detalle que xa quixeran para si brokers deprimidos no parqué de Nova Iorque. Vamos, que máis ou menos, visto un vistos todos. Unha lonxa de sete notas.

Se cada gusto particular atopa o seu espazo de expresión, o seu currunchiño no que estar feliz  e sen molestar a ninguén…Para qué diantres existe? Esta anguria levounos a indagar o por qué da nosa necesidade, a nosa vontade de loitar polo dereito á verdade: un anaco brutal de existencia excluínte, isto é, que mentras nosoutros respiremos e vivamos somos ese dogma. Isto é que non todo cabe, que existe a xerarquía nas ideas e as cousas que están ben e as cousas que están mal.

Así que chegamos a esta novela, “El reino de los réprobos” do moi afamado romancista e probo funcionario do Imperio Británico nos últimos recantos civilizados pola tropa británica, Anthony Burgess. Dimos con ela cando queriamos mercar a súa outra obra,  “La naranja mecánica”. Cando anadmos a preguntar na libraría se dispoñían dun volume das aventuras de Alex DeLarge e os seus drugos, un señor que rexubaba nunha estantería de guías de viaxe virou na nosa dirección e comentounos:

–“Esa es buena, pero la mejor es el Reino de los Réprobos”.

Xa podía ser boa. Nosoutros, que temos querencia por quenes rachan as distancias para falar de libros, decidimos conformarnos coa película de Kubrick e investir os euros nesa novela. Resultado: nada. Fomos a outra libraría: nada. E a outra, a outra e outra máis: nada de nada para nada. Probamos nas de segunda man: nin por asomo. Así que deixámolo estar. Até que un mes despois recibimos unha chamada dunha das librarías nas que preguntaramos: tiñan o noso libro!. Chegamos e era unha marabilla de tapa dura, cunha cuberta desgastada. Botamos un ollo e vimos que era una reimpresión de …1988!!

–“E isto onde o atoparon?”–preguntamos

–“No fondo perdido dun almacén en Madrid”– explicáronnos na moi amábel libraría Encontros, na rúa do Vilar en Compostela.

Así que…temos unha novela semiperdida en castellano dun autor ben recoñecido pola adaptación do seu sonado romance ao cinema. Aquí pasa algo.  E dicir: non podía ser mala se un descoñecido fai o esforzo de recomendala, se un libreiro adica un mes a buscala e, sobre todo, se Chuck Palahniuk aínda escribe romances a pesares de que xa hai muito que non sentimos nada ao facelo con el. O home escribiu Fight Club e só por iso non vai ser esquecido ata dentro de trinta anos, polo menos (o prezo dos escravos devaluou,  a duración da posteridade esmoreceu e xa nin sabemos qué diantres significa “fama”).

Por qué narices foi tan difícil de atopar? E xa cando lemos… Algo entendemos. A novela en si bebe de varias fontes recoñecíbeis: textos do Novo Testamento coma os Evanxeos, Feitos dos Apóstolos; Crónicas sobre os emperadores romanos dende César Augusto pasando por Nerón e chegando até a desfeita caudillista tardo-imperial; libros de Historia Antiga do pobo xudeu coma o de Flavio Iosefo.  Burgess fiou un enorme relato con estas fontes e  asume o papel de Sadoc Bar Azor, un escritor xudeo afincado na Helvetia romana que narra en arameo os acontcementos relevantes do Imperio e da súa patria israelita xa borrada do mapa trala destrución do Templo, a victoria do emperador Tito e a diáspora dos habitantes. Xa sempre coidamos que os prologos son a parte máis innecesaria de calquer novela –por favor, señores escritores, deixen de roubar tempo e pasen a acción xa!–

Isto é, Burgess describe ao seu narrador omnisciente coma un tradutor imaxinario. O proprio Burguess afástase da narración e asume o papel de tradutor que puxo ao inglés a novela escrita en orixinal arameo. E Ramón Buenaventura, que SI tivo que traducir ao castellano, explica polo miúdo o difícil que foi respectar a natureza da escrita de Burguess e o particular gusto do súbdito da súa Graciosa Maxestade polos substantivos requintados. Por exemplo, catamito.

O caso foi que abrimos o libro e atopamos un monte de personaxes e localizacións. O relato comeza no terceiro día após a crucifixión de Xesús de Nazaret no tempo da Páscoa xudea. Todas estas personaxes comezan atormentadas polo  amor familiar directo: o emperador Augusto teme o niño de víboras que enxendrou e refúxiase na illa de Capri onde tortura a habitantes locais e abusa de rapaces novos porque son escravos. Tremenda a escena do emperador tomando o baño matutino. Unha familia xudea composta por nai, dúas fillas e un fillo aspirante a rebelde celote para ensinar cómo era a vida dunha viuva nesa marabillosa terra prometida no tempo de Roma. Os estudosos da Torá, levitas, fariseos e outros, tamén son coma irmáns que loitan por ocupar a cadeira do Pai emitindo interpretacións e xuízos cada vez máis severos e imposíbeis de cumprir contra a nova heresía nazarena.Neste eido destaca Saulo de Tarso (máis tarde coñecido coma San Pablo, pai da Igrexa e fundador do Universalismo).

O nível de conflicto está na imposibilidade de cumprir coas normas interiorizadas e o subseguinte goce que proporciona: o emperador abandona Roma, o celote á fin sitúase nunha acción da que non pode escapar e na que só a violencia desexada pode salvalo e os once herexes, apóstolos da nova Alianza, á fin dispoñen dun “pai morto”, dun permiso para iniciar unha nova relixión.

Este inicio ten episodios cómicos, coma a descrición do encontro de Xesús cos dous de Emaús (Lc, 24). Humor, distancia irónica, unha poderosa capacidade descriptiva fan desta reconstrución algo novidoso, sobre todo tendo en conta que é unha das pasaxes máis comentadas nos púlpitos e representadas na arte.

As loitas políticas na cidade de Roma, o imperio coma imperfecto dispositivo que anula o acontecemento (“ter algo que comer, ter un sitio onde durmir, camiñar tranquilo pola rúa ¿non era iso o Imperio?” reflexiona un soldado romano). O acontecemento que fulmina as estruturas vellas do imperio (o nacemento do cristianismo, a inutilidade manifesta dos once apóstolos, a xenialidade despiadada de San Pablo e coñecelo coma organizador de campos de concentración), as esperanzas febles de amor que teñen os cidadáns do común que habitan o Imperio e a diferencia radical entre a violencia de Estado e a loita martiriolóxica pola vitoria das subversións (diferencia entre coma a guardia pretoriana quita e poñe emperadores e cómon resisten e constrúen o relato os herexes cristiáns) son os temas principais que tocou Burgess. Supoñemos que coma funcionario do Imperio que, máis ou menos, aínda nos goberna (elo non? non falades inglés vós? Nosoutros si e nin sequera tiñamos gana de aprendelo).

Cando esa escasa esperanza de amor fraterno, a determinación martiriolóxica e un incríbel traballo de proselitismo apoiado nas proprias estruturas imperiais que buscan a túa destrución fican xunguidas todo é posíbel. Ou que resistir é vencer. Ou que unha faísca pequena prende un lume en toda a eira.

Eis a verdade á que temos dereito e o ensino deste romance.

Atia of the Julii: economía sexual liberalizada

Polly Walker é Atia

Polly Walker é Atia

Onte puxemos un dvd de ‘Rome’ para ver algo despois da cea… A mellor serie de todos os tempos da HBO!! Queriamos falar do noso personaxe favorito: Atia dos Xulios, interpretada pola actriz británica Polly Walker. Trátase da caracterización ficticia da sobriña de César, Atia Balba Cesonia, mesturada cunha das primeiras ‘femme-fatale’ da historia europea, Clodia (supostamente, esta golfa de enorme intelixencia pasou a historia coma a Lesbia de Catulo, e foi que provocou no duro poeta republicano os versos de “odi et amo”)

É o noso personaxe favorito polo que ten de anti-heroina: actúa sempre movida pola ambición personal, cuxa esfera de influencia apenas si achega aos seus fillos ou ao seu tío, mighty and powerful Xulio César. Só hai un ha cousa clara con Atia: Os xulios prevalecen, aínda que non se sabe cantos deles.

Alén diso, está a obviedade de ser muller nunha cultura mediterránea que diríamos sería machista polos roles que asume cadaquén segundo o sexo ao q pertenza. Pero se ollamos algo máis perto, diríamos que a ideoloxía da clase dominante patricia, a forma na que se deixa ver en Rome, é transferida e deformada para as clases populares, formadas por plebeios, libertos e escravos.  Mentres os patricios entenden toda a súa vida coma a loita polo poder, o ascenso social ou a conservación do status e nesa tarefa homes e mulleres cada un no seu eido (homes que van a guerra ou ao senada, mulleres que empregan o sexo para establecer alianzas ou provocar divorcios e garantir dereitos e continuidades con descendencia).

Esta idea transfirese ás camadas populares cunha especie de “moral”: o home debe ir a guerra, a muller debe gardar a casa. Queiran ou non. E son estrictos coma o carasas no cumplimento do deber. Básicamente, en Rome hai dous tipos de romanos: os sociópatas elitistas e os asesinos brutais low class. Heil the Caesar!

Volvendo a Atia, enumeramos as fazañas nas dúas tempadas  de Roma (se cadra son spoilers pero…a serie ten máis de dez anos xa, así que a chorar a Cangas): escraviza con sexo a Timón, un comerciante xudeo, para que lle entregue un magnífico cabalo que mercara Pompeio (cocónsul da República xunto a Xulio César) para darllo ao César; envía nese mesmo cabalo ao seu fillo de doce anos Octavio até a Galia Cisalpina para que lle entregue en man o cabalo ao seu tío, a viaxe acaba fatal para o rapaz, claro; provoca o divorcio da súa filla e corta a reconciliación posterior pola vía asasina e, sobre todo, inicia unha guerra coa xefa da casa dos Xuños, Servilia. Esta guerra aberta que inclúe desinformación, torturas brutais, violacións asaltos, escravos de enormes penes e seis barrís de xeo. Buah, neno.

Outro tema que provoca discusión na cova é a clase de economía sexual que mostra a serie. Sendo as clases altas as posuidoras dunha economía sexual liberalizada, na que se impulsa e impoñe a búsqueda do pracer sexual sen ligaduras frente á política matronial que é puro negocio (Atia procura ensino profesional para o fillo adolescente en materia de asasinatos e sexo e entrega á súa filla Octavia para casar co seu amante e auténtico amor Marco Antonio por acordos políticos) e pola súa banda, as clases populares nas que as mulleres carecen da autonomía do pracer sexual fóra do matrimonio e son, tachán tachán, simples e valiosas posesións, aínda que non tan valiosas coma un bon escravo tracio. Máis ben, son desas que acoitelas ou deitas no lixo cando xa non cumplen coa súa función. Si, desgraciadamente en Roma facíase así e na serie podemos ver exemplos a miúdo.

O caso é que chegamos á conclusión de que parte da actitude dunha e doutra clase remite á moral dos escravos e a moral dos amos da que falaba Nietzsche –de forma esquemática e dramatizada, é unha serie,  non é un seminario filosófico– pero a nososutros, ao final, lembrounos a un párrafo de Houllebeq:

En definitiva, dixen para min, non hai dúbida de que o sexo na nosa sociedade representa un segundo sistema de diferenciación, completamente independente do diñeiro, e compórtase como un sistema de diferenciación de xeito implacable, polo menos así. Ademais, os efectos de ambos sistemas son estrictamente equivalente. Como premisa liberalismo económico, e por razóns similares, o liberalismo sexual produce fenómenos de pauperización absoluta. Algúns fan amor todos os días, cinco ou seis veces na súa vida, se algunha vez. Algúns fan amor con decenas de mulleres, algúns con ningún. É o que se chama a “lei do mercado”. Nun sistema económico que prohibe o despedimento libre, todo o mundo está máis ou menos, de atopar o seu nicho. Nun sistema sexual que prohibe o adulterio, que xestiona cada un, máis ou menos, para atopar o seu compañeiro de cama. Nun sistema económico perfectamente liberal, algúns acumulan fortunas considerables, outros afundir o desemprego e a pobreza. Nun sistema sexual perfectamente liberal, algúns teñen unha vida erótica variada e excitante, os outros están reducidos á masturbación e á soidade.

Hia que apreciar aos grandes inimigos

Hai que apreciar aos grandes inimigos

Asi pensamos de Atia e asi procede: a piedade, a simpatía, os remorsos son un indicativo de debilidade para a primeira muller romana. A soidade e a perda progresiva da súa autonomía feral, presa dunha dependencia cara Marco Antonio –que abandona a Atia para emprender unha aventura político-sexual-toxicómana con Cleopatra Filopátor) comeza cando remata a súa guerra con Servilia (da que xa falaremos). E Atia fixo por nosoutros,no seu tempo, unha nova visión da ideoloxía aparente e a realmente existente nos nosos días. A aparente é a maioritaria, a dos escravos: nada de sexo en exceso, rigor mortificante do corpo, fidelidade irracional, etc. A realmente existente témola nos anuncios do día  a día: sexo para todo, corre e estate en forma para ter sexo, viaxa para ter sexo, estuda connosco para gañar cartos e ter sexo. Explora, fai realidade as túas fantasías porque é bon e evita frustracións e tal e tal e tal.

O certo é que, coma apuntaba Houllebeq, esta ideoloxía é a base imperial (alí onde nada acontece e manda o costume porriba da norma) e é interesante que a serie aborde este tema xusto no intre en que Roma pasa de república senatorial a Imperio. E vale para nosoutros, para que pensemos en que desque toda a chanfaina da liberación sexual comezou, crucemos pola rúa a grotescos homes de musculatura inútil e mulleres de enormes peitos mentres lemos en foros de internet cada vez máis casos de rapaces que chegan á cumplir os trinta sen ter relacións sexuais. Dá que pensar, non o neguen. Un pouco de Roma, é moito.

la lucha de clases y la red social

espejismos digitales

“Los investigadores Ed Mayo y Agnes Nairn han hallado que ‘en Gran Bretaña, los niños de hogares con más carencias pasan mucho más tiempo ante el televisor e Internet que sus homólogos de hogares más acomodados’. Los datos son asombrosos: en comparación con los más privilegiados, es nueve veces más probable que los niños de hogares pobres con ordenadores coman delante de estos aparatos y cinco veces más probable que permanezcan inmersos en ellos antes de acostarse. (…). Todo lo cual equivale a decir que los niños pobres consumen más vida de pantalla que sus homólogos más pudientes.
He aquí un hecho básico, aunque ignorado a menudo, acerca de la red social: las interacciones cara a cara, las relaciones personales y la presencia física pueden ser formas de privilegio. Este hecho básico es conocido por cualquiera que busque empleo y haya enviado su curriculum por correo electrónico a un posible…

Ver la entrada original 66 palabras más

Canibalistas canónicos e outra volta sobre as ideas certas (I)

se-lo-que-hicisteis-el-último-verano-e1342533218785Coma saberedes os habitantes das zonas mornas do planeta, estamos no medio pasado do verán. Esta estación é, coma quen dis, polisémica: en cada caletre espertan as imaxes, os sons, os arrecendos ou os cheirumes que cadaquén recolle no decurso vital pero que, na gorida dos publicistas –rajá, sultán!– xa imaxinaron case que común: o verán é isto , e isto e máis cousas que aforramos explicar. Un horror, claro.

Tamén é o mellor tempo para ir a guerra, para sementar cenouras, fabas, millo e moitas outras cousas. Non sabemos qué fan as e os da costa. Nada bó, iso seguro.

E o verán é para ir de festas patronais por Galicia adiante ou ben achergarse á súa versión urbana: festivais musicais.

Nós fomos a un o outro día. Not bad, not bad. Non lembramos moito do que alí aconteceu, boísimo sinal. Gustounos este grupo pero non nolo teñades moi en conta. Nosoutros de música temos  pouca idea porque máis ben impórtanos meio pataco podre. Somos insensíbeis ao magnetismo dos festivais e os cortes de pelo que misturan rapado con melena decolorada e as prendas vaqueiras nevadas desta tempada porque básicamente, fomos, somos e seremos sempre ateos.

Rexeitamos participar –místicamente– de acontecementos nos que a comuñón da comunidade de fans do electro, o pop psicodélico ou o rockabilly  –sexa cal for a diferencia que existan entre elas– impónse porriba de todo e elimina todas as barreiras circunstanciais que semellan agora o pago místico da eucaristía impartida por Brandon Flowers ou Dionisio Martín Lobato e María de los Ángeles Muñoz Dueñas .

Refugamos de pensar que todo é unha merda pero menos mal que temos a música; renegamos con aldraxes de compartir corenta minutos de xenialidade compositiva cos inimigos mortais e os fillos inocentes das oligarquías e sospeitamos que detrás dese cartel cervexeiro hai un catecismo moi moi moi aburrido: SOCIALIZACIÓN FORZOSA OU EXILIO. Apenas vemos as diferenzas entre as moreas de rapaces que perdían os debuxos do sábado á maña por ir ao catecismo e logo á misa e o monte de “treintajuveniles” e demais cruzando a entrada do FIB. Quizáis porque son as mesmas personas.

Se cadra por iso as misas son coma son. Nun mundo medieval pechado, onde o señor dispuña dos ríos e as fragas e as leiras e as viñas e as lanchiñas e  de todos e todas as demáis, puido ser unha boa idea, Xa o vemos: aí estábamos nós, crueis señores, sabendo que o día que víamos era tan noso como podía ser o último porque todos e todas nos odiaban a matar. Así que para combatir ese odio temos que conseguir ese estraño sentimento que é a devoción, mestura de medo e esperanza e sentido xeométrico da existencia.

E para chegar á devoción temos que descompoñer corpos e arrebatar intres precioso e arruinar as mañáns por vir e prometer que só nós violaremos os seus corpos, levaremos as súas colleitas e sacrificaremos os seus pobres animais.

E hai que facelo porque deus así o quere –se pensades o contrario, recomendamos un repaso ao libro do Éxodo– e os demáis, todos e todas, teñen que aceptalo. Así que estamos na misa e todos somos outras personas alí dentro. Non somos os corenta parceiros e parceiras sen dentes e coa face chea de espullas e cos dedos enghruñidos do frío, ou as catro prostitutas, os sesenta nenos dos que restarán trinta coma moito ou o señor e señora feudal con cinco fillos a manter, nugalláns e violadores.

Non. Durante esa hora somos trece personas: once apóstolos, un mártir e un heroe (o conto contámolo nosoutros, vale?). E dicimos as palabras de arrepentimento e perdón, de ledicia e fraternidade; de medo escorrentado cando ves que estás cos outros. Fincamos os xeonllos o chan e lembramos cada barbaridade acontecida nos seis días anteriores e choramos con  sinceiro arrepentimento e os outros o saben e dánnos o pan que non é pan e unha copa de sangue que esvara pola gorxa e nosoutros somos ex-novo, un outro que xa fora pero que sae  resucitado, desa escuridade vaxinal e consagrada, ao mundo corrupto e funxible para volver traumatizar a quenes foran os teus irmáns hai cinco minutos escasos. Non interpretabámos ao mártir nin aos apóstoles. Os señores son traidores ou heroes, segundo o libro que teñamos nas mans.

Se saísemos con esta sensación cada dominco nunca faltaríamos. Pero non é así. Así que chegamos aos concertos de música e a búsqueda da tribo perdida.  Chorradas, dicimos nós. O marketing e a publicidade e a socialización da mercancía/persona xa joderon a relixión así que…Por qué carallo non ían joder a música?

Así que, cabreados coma monas, decidimos ler algo que relatase algo do espallamento. É por iso que na vindeira entrada falaremos un cacho da novela “El reino de los réprobos”, de Anthony Burgess.

“Valis”: a humanidade non é suficiente

Aquí reenghanchamos con Lost...Error!

Aquí reenghanchamos con Lost…Erro!

Se hai unha cousa que nos mete medo é pensar que o que vemos, ouvimos ou falamos xa o dixemos antes. Este é, para nosoutros, un dos síntomas que indican que a chencha non vai coma debera. Os dons da profecía rematan en meses de medicación nos días que corren, anque no pasado tampouco lle foi millor a quenes crían ver os días por vir antes co resto. Agás Daniel, que ficou para os restos coma un atractivo mozo que mira á raíña de Saba no Pórtico da Gloria,  Xoán de Patmos, que clavou un best seller, e Nostradamus, que arrepañou favores reais cos seus contiños arrítmicos, os profetas coñecen máis tempos duros e incomprensión ca ningún outro.

Pódense dividir en dous: áxiles vendedores con información privilexiada ou toliños arrastrados polas coincidencias.

Pero aínda así…Presta ler a quenes intentan sacar a cachola do río que nos leva. É por iso que hoxe tocamos a Philip K. Dick e a súa novela chiflada por excelencia: Valis. Este romance fai parte da triloxía do “segundo” K. Dick, xunto coas obras “Invasión divina” e “La transmigración de Timothy Archer”, só que esta última é moi difícil de atopar, cunha última edición de hai trinta anos.

Presente sempre na illa

Presente sempre na illa

Chamamos a Valis coma o segundo K. Dick porque foi a primeira obra que escribiu cando foi quen de recuperarse un pouco da crise mental que sufriu nos setenta. Na década anterior, o autor destacara no eido da ciencia fición e participara activamente na contracultura  (o demo a leve).

En Valis coloca ao seu protagonista –non é difícil entender que se trata do propio K. Dick, incluso chámalle “Philip”– no preciso instante da súa salvación: metido ata o pescozo na lama, o prota recibe unha iluminación a través dun poderoso raio rosa que lle zumba na testa. Despois de ser alcanzado, a ilusión paranoide toma o control do protagonista que comeza a entenderse a si proprio en dous planos reais diferentes:

a) o escritor destrozado que só quere sandar e vivir o mundo tal cual o ve

b) un gnóstico cristián primitivo que coñece o auténtico segredo da vida eterna e que está atrapado neste mundo, que non é máis que unha fraude posta para ocultar a verdadeira realidade, que é que o imperio romano non rematou e todos somos prisioneiros nesa cadea invisíbel. Esta é a frase: “O imperio nunca rematou”.

A partires deste punto comeza unha das novelas máis crípticas e fascinantes do autor. Salferido de referencias á cultura popular da altura (trasuntos de David Bowie ou Frank Zappa) e tamén da alta cultura moderna (Goethe, Descartes) e antiga (Platón, o gnosticismo cristiána, a língua grego Koiné que Philip aprende  por “ciencia irradiada” e que é a língua na que se escribiron os manuscritos do Qumrán e a Septuaxinta)  vainos deixando intrigados porque…Quén raios sabe se non é certo o que conta? Non podería ser que os satélites manipulen os pensamentos? Non é posíbel que o tempo sexa coma un chorro que flui pero é palpábel?  Acaso o progreso técnico non demostra decote que “só empregamos unha pequena parte do nosos ilimitado potencial intelectual”?

Estas cuestións forneceron ao xénero de ciencia fición até hoxendía. Abonda con lembrar Matrix, They live, etc…É máis, atopamos referencias directas á viaxe no tempo e ao gnosticismo en produtos como Lost, no que dous dos seus escuros protagonistas len Valis coma quen le un manual de uso da viaxe fundimolecular para profetas pros. Así acabou de ben Lost, con todos os cabos atados e finais coherentes. Ah, que no voso plano existencial non foi así? Ha-ha-ha.

Con Valis acontece algo similar: ten un final decepcionante ao noso xuízo e non ten que ver coas continuacións. Non estamos satisfeitos porque deixámonos levar por esa idea atrevida e o desenvolvemento non acaba de funcionar. Non sabíamos por qué, até agora.

Lemos unha explicación en Amor sin piedad de Slavoj Zizek, no que o esloveno contrapón as dúas actitudes básicas que atopamos nos discursos filósoficos non-materialistas dialécticos:

  • Por unha banda, temos o humanismo que ensina que o home pertence á terra e debe vivir nela coma quen mora nunha casa. Todo está á súa disposición mediante o traballo e o intercambio de benes, coma apuntaba o mozo Marx.
  • Por outra banda, temos o gnosticismo e as súas derivacións posteriores (cátaros e demáis heresías dualistas) nas que o Coñecemento é pouco máis que lembrar un estado previo máis puro, espiritual, contra a evidencia material que non á máis que a creación fallida dun demiurgo idiota. Así, Xesús de Nazaret sería un enviado do Deus auténtico que viría a reparar os fallos do demiurgo idiota na forma dun avatar incorpóreo, máis ou menos (vede que isto da virtualidade xa ten tempo). Cómpre dicir que a ortodoxia católica reprimiu con moi especial saña esta heresía que, ben pensada, non é máis que o dogma católico cumplido con severidade: o corpo ( o cheiro, o foder, a fame, a sede, a nugalla) é malo. O espírito bo.

lostegg-valisZizek recorre a Heidegger e o concepto de Geworfenheit (“ser botado” achamos que sería unha tradución posíbel). O alemán di: “Vale, moi ben. Todos temos ese sentimento de inadaptación entre o que somos e o lugar que ocupamos na existencia pero…E se é esta inadaptación o elemento fundamental do noso ser? E se é ese baleiro o que nos define coma humanos pensantes? E se non existe ese antes perfecto?”.  Para abreviar, Heidegger resolve que o ser pode existir nun plano non-local pero estaría condenado a esvaerse. É nesa relación na que garante a súa continuidade no tempo e no espacio e froito desa relación, veñen os seudoproblemas entre humanismo e gnosticismo. A distorsión radical e profunda entre o que somos e o que vivimos é o que nos toca carrexar xa que é irreversíbel. O froito é a conciencia filósofica que ten coma traballo principal aniquilar a explicación do mito.

E non é este un traballo concluso nin só dirixido á chamada “masa inculta”. Non. É recibido pola propia ilustración e cómpre volver a estes conceptos cando a pulsión mítica volve unha e outra vez para roubármonos horas da vida con series trampulleiras o para explicar como marabilloso narrador a unha historia da propria  ilusión paranoica. Queremóste porque xa che coñecemos, Philip K. Dick.