FAGOR – Mondragon Corporation

Uma opinião encol a crise do modelo cooperativista e o caso de Mondragón (EH) e Fagor.

Kibber

Estas últimas semanas, en Euskadi, y más concretamente en Gipuzkoa, el tema de FAGOR y Mondragon Corporation es uno de los más debatidos. ¿De quién es la culpa? ¿De los directivos de Mondragon y FAGOR? ¿De los cooperativistas? ¿Del Gobierno Vasco? ¿Del modelo cooperativo? Y llegó a mis manos este artículo-carta que me gustaría compartir con vosotros:

“¿Sabéis cuál es el cáncer de la Cooperativa? Los cooperativistas. Nos hemos cargado el invento. Lo que parecía Marbella, todos fijos, funcionarios, trabajo y sobre todo sueldo mensual de por vida se ha acabado. Lo que al principio era una manera de sacar una empresa adelante entre todos a base de achuchar en la época de vacas flacas, se ha convertido (también en las cooperativas que ganan dinero) en jóvenes acomodados que saben que hagan o no hagan, rompan o no rompan, produzcan o no produzcan, hagan bien que hagan mal, a fin…

Ver la entrada original 1.423 palabras más

“El comunista manifiesto”, as terceiras partes son pura estética

Deixamos acó o primeiro capítulo de “El comunista manifiesto” de Iván de la Nuez. Xa saben os hegelianos e marxistas: primeiro como traxedia, segundo como farsa. E se o terceiro fose como estética? Encol este retorno do piche atopamos tamén referencias nun dos nosos críticos favoritos, Peio Aguirre.

Xa saben que un crítico non vale pola maior ou menor calidade dos seus argumentos, senón polo nivel das obras que escolle criticar.

EL COMUNISTA MANIFIESTO (PRIMEIRO CAPÍTULO) EDITADO POR GALAXIA GUTENBERG

O que prende no tempo: exposición “Ser mujer” de Yuko Kayumi FJ en Compostela

Unha versión da pintura relixiosa protocristiá de Etiopía

Unha versión da pintura relixiosa protocristiá de Etiopía

Os caníbales ficamos melancólicos durante as últimas semanas. Faltamos nas rúas grotescamente soleadas de Compostela e lacazaneamos na covacha, refungando e comendo pipas namentres caletreamos sobre qué actividade poderíamos completar, qué falcatruada quedaba por facer. Xa tiñamos ganas de algo de acción pero en Compostela xa vamos fartos de malvados.

En canto choveu un par de días seguidos, calzamos as katiuskas mais puxemos a trenca e subimos polo camiño que dá á túa porta, dispostos e afoutos para decirche un par de cousas. Pero como vives moi lonxe, paramos antes a ver a exposición da artista plástica Yuko Kayumi no espazo do Instituto Campus Stellae, cunha selección de lenzos de diferentes medidas máis un estupendo collage-book. Toda esta obra está reunida baixo o título “Ser mujer”.

IMG_20131017_115445O primeiro que sentimos foi que o título estaba escondendo algo: efectivamente, nas pinturas atopamos que as protagonistas son, na súa maioría, mulleres e que Yuko Kayumi, delicado pincel, procuraba retratalas niso que chamamos entretempos: neses intres nos que estamos antes ou depois do clímax. Había mulleres a punto de disfrutar extra do sexo; mulleres descansando antes de recoller as labores do campo ou charlando antes de ir a fonte, supoñemos nós. Mas tamén atopamos animais cómicos, señores maiores acaparando todas as cores brillantes e motivos florais. Sendo a figura das mulleres un fío narrativo do conxunto exposto, achamos que faltaba algo.

Seguinte pista: quén diaños é Yuko Kayumi? Kayu, dicimos, é unha pintora xaponesa que retratou parte da vida do común dunha rexión etiópica próxima ao territorio chamado Somalia. Chegou alí canda o seu home, un corsario compostelán. As estampas retratadas trouxéronnos á mente unha vellísima e superadísima discusión: canda a normalización da fotografía en Europa, dacabalo entre mediados do século XIX e comezos do XX dependendo d’onde viviras, chegou un punto de rutura á pintura. Os pintores pensaban : “para qué deixar os lombos e a vista nun retrato académico se a foto faino en menos dun par de horas?” E así foi como decidiron saír á eira a pintar, a ver se collía algo de cor e forma. Así naceu, contado pola vía rápida, o impresionismo que daría pé ás vangardas do século XX.

IMG_20131017_115549Lembramos esa historia porque a obra de Kayu volveu a darlle unha pequena volta a esa situación. Eludindo o contacto foto-pintura que se dá por exemplo no collage, todas as imaxes parecen unha versión en acrílico de fotografías. Só de pensar no tremendo traballo que ten sacar á foto da súa obviedade representativa e reintegrala nun espazo píctorico optimista e cheo de luz como é o de Kayu, xa nos deu o mal. Somos nugallaos, si.

A realidade debuxada e pintada por Kayu é prodixiosa e comunicativa no seu decorrer común. Cuns trazos na construcción dos corpos semellantes á elaborada polos pintores urbanos da época da secesión vienesa, nomeadamente Egon Schiele e Gustav Klimt, xunto o gusto polas cores brillantes atopamos o “clique” do noso encanto pola exposición. Adoramos porque non hai pracer maior cando ollas que a historia se repite.

IMG_20131017_115604Após cen anos namáis, tras a fame e a miseria dos especuladores dos 1920; os proxectos nacionais escangallados, os poetas repartindo labazadas e tiros no Ebro; pintores da man de físicos que reinventan o tempo; a aventura tolísima da primeira onda comunista e a guerra contra o nazi-fascismo; a amenaza nuclear e o refundimento das xentes e os pobos nunha soa urbe interconectada por fibra óptica e cartos e o calote da “fin da historia” e a inclusión do márketing comom asignatura obrigatoria en preescolar chegamos aquí. A que aínda hai historias por contar e non é tal a fin da historia. Kayu non estraga lenzo e é poderosamente narrativa evitando en todo o momento a retranca. Cada historia respira empatía co retratado, degaro por escoitar o que prende no tempo, por superar a evidencia fotográfica e dar unha nova vida ao retratado.

Cando semella que xa non hai novidades neste globo e semella que confundimos a esencia apatrida do capital co alleamento do indivíduo –quén non diría tras vinte anos de publicidade inducida que, de querelo así, podías ser ugandés inda que naceras de pais cataláns en Vilaripòll–unha muller do estremo oriente chegou xunto a un home do estremo occidente a un recuncho africano do que os comúns deste lado só podemos saber desgracias e sacou dalí unha narración poética, compasiva, carnal e divertida. Só podemos dicir que os pobos terán longa vida sempre que haxa unha pintora poeta que queira descubrila.

Saravá Kayu!

O Diaño e o señor Caamaño ou todas as pelis de Polanski falan do mesmo

repulsion-2 Depois de pasar unha das semanas máis raras e intensas do ano, onte, co outono do 2013 entrando pola porta, varios de nosoutros tivemos un pequeno aceso místico. Bom, non tanto. Máis bem foi que coincidiron varias reflexións sobre feiticería, hábitos sociais contemporáneos e xusto nese intre, pasaron pola tele o filme “O pianista” de Roman Polanski.

“Ahá! –exclamaron os máis vellos da cova– isto é unha advertencia para que fagamos o traballo longamente posposto: a tarefa demostrar que todas as películas de Roman Polanski tratan do mesmo tema que non é outro que encontros de xente moi do común co Diaño, señor escuro, Luzbel, Satán, Belcebú, cohorte do Averno, etc etc etc”

Antes de seguirmos pola cochaina senda esotérica, quixeramos apuntar que o noso non vai de atopar pentáculos ocultos en fotogramas, nin de pasar ao revés diálogos de Rosemary’s baby nin nada diso. Tampouco é o noso saber se o señor Polanski é devoto do Anxo Portador da Luz ou se o é da Virxe María ou qué aconteceu coa señora Sharon Tate. Hoxe recuperamos aos historiadores da arte no sentido menos erudito e estético e máis filosófico. Intentaremos comparar filmes de Polanski e obras de arte, nomeadamente pintura medieval e proto moderna do norte de Europa e algo de cine e literatura, para ver se coinciden nunha categoría: o demoníaco.

A diferencia entre a filosofía da arte e a estética é sinxela: a filosofía da arte busca o sentido dunha ou varias obras dentro do discurso histórico no que están inscritos e cómo superan a proba do tempo. A estética da arte estuda as normas e modos da experiencia estética. A estética toma a arte coma a súa razón de ser. A filosofía da arte entende a obra ou obras coma unha ocasión para narrar.

Por esta razón exposta non vamos a buscar elementos que estén repetidos ao longo da filmografía de Roman Polanski, nin tampouco estruturas paralelas. Porque eso é estética. O que intentamos son buscar puntos de contacto co que o Bosco chamaba “mostrar facendo sentir”. Acreditamos que o señor Polanski quixo, entre outras cousas, facernos sentir diante do Diaño en diferentes peles, tempos e lugares. Tamén sospeitamos que a filmografía no conxunto é unha “teoloxía do Mal” na que é o ser humano común o que fica en fronte e é derrotado diante da tentación. Se fose unha “teoloxía do Ben”, o protagonista sería un asceta que “miraría sen ver” e ficaría avasalado polo peso da verdade pero permanecería invicto atopando o “indestruíbel dentro de si” ou salvación da súa alma eterna. Por exemplo, un san Antoniño do que temos moitas representacións pictóricas do baixo medievo neerlandés.

Pero se cadra as teoloxías dun e doutro non están tan distantes xa que o Mal é o céu estrelado do Ben. A bibliografía que consultamos é a de Enrico Castelli, máis obras xerais sobre pintura medieval do norte europeu (que puido xerar o pouso cultural que estoura coa II Guerra Mundial), un bocadiño do Fausto de Goethe, outro de Rafael Argullol e máis un pouco daquí e dacolá. A tese final que quixeramos deixar clara a vocés, amábeis e esforzados leitores, é que arredor dos filmes “maiores” de Polanski (e por maiores referímonos a aqueles que calquera poida conseguir fácilmente, máis nada) está a idea de que o medievo está aquí de novo e que está nova “idade escura” é o reverso necesario do proceso da Modernidade. Os escritores do terror gótico mantiveron que o desexo de coñecer, de emular a deus no saber da mecánica do mundo, podían abrir portas ao inferno.

Pois ben, abertas as portas para Europa na Segunda Guerra Mundial e resultando que o mundo físico no rematou, parece que Polanski explora os restos do naufraxio e que a nova terra é, de novo, un mundo no que o home xa non pode estar no centro da investigación e do pensamento. As teses pesimistas indican que só podemos subsanar os erros do home/muller e que o único perfeito, o deus novo, está nesa combinación de tecnoloxía, bioxenética, enxeñaría e medicina no que o ser humano liso pasa a ser un operário máis, unha excrecencia sistémica que debe acomodarse de novo a estar na presencia do noso señor do céu.

Polanski, coma un fermoso anxo caído, coma o anxo da historia do cadro de Palu Klee, olla cara atrás e esculca no demoníaco de nós e nas situacións que permitionj erguer outra vez a un deus sobre nosoutros.

Para non facer demasiado longa a entrada en cada post desglosaremos un filme. Comezaremos na vindeira entrega con con Repulsión (1965) con Catherine Deneuve, Ian Hendry e John Fraser.

Los salarios ante la crisis económica

Os economistas deste lado da trincheira analisan polo miúdo a evolución dos salarios dende a década zero até hoxe.

Economistas Frente a la Crisis

José Ignacio Pérez Infante es economista y miembro de Economistas Frente a la Crisis.

La crisis económica en España comienza a percibirse nítidamente a partir del segundo trimestre de 2008, cuando se inicia un proceso de recesión económica, con tasas de variación intertrimestrales negativas  de los datos desestacionalizados y corregidos del calendario del PIB real o en volumen. Esta primera recesión se mantuvo hasta el cuarto trimestre de 2009, ya que a partir del primer trimestre de 2010 y hasta el primero de 2011 la tasa de variación intertrimestral del PIB pasó a ser positiva, aunque sin superar nunca las dos décimas. A partir del segundo trimestre de 2011 y, de momento, hasta

Ver la entrada original 2.704 palabras más

“Children of men” e o estudo da extinción emocional

Se podedes, lede os titulares da prensa. Curradísimo. Noraboa ao departamento de arte.

Se podedes, lede os titulares da prensa. Curradísimo. Noraboa ao departamento de arte.

Xa dicían Hegel e White Zombie que un bon retrato –ou un replicante coma Roy Batty ou Rachel– fala máis e mellor da persoa representada do que o próprio suxeito podería dicir sobre si mesmo. “More human than human”. O filme do director mexicano Alfonso Cuarón “Children of Men” (2006) acadou o grande éxito ao representar moita da anguria e do espírito da vida na fin dos tempos que atrapa á nosa época. Baseado no romance homónimo de P. D. James, o filme pertence ao xénero da ciencia fición no modo distopía. A sinopse é máis ou menos esta: no ano 2027 Gran Bretaña, que resulta ser o último estado do mundo cun goberno funcional, vive as últimas horas da contra atrás cara a extinción do ser humano: por razóns descoñecidas, ningunha muller do planeta pode ter fillos desde o ano 2007. Esta situación de esterilidade humana non é impedimento para que os novos/vellos conflitos do mundo globalisado continúen vixentes: os movementos migratorios descontrolados cara os centros metro-corporativos; os refuxiados dos conflitos, a posición política dos mesmos refuxiados e a súa dupla verquente de vítima a socorrer e potencial inimigo fundamentalista; o ascenso do homo sacer e a fin en solipse da publicidad que segue, coma sempre, empeñada na construción do ser humano ao modo de frankensteins, aínda que xa non quedarán humanos aos que deconstruír.

Neste marabilloso mundo do pasado mañá, Theo, antigo activista devido en borracho cínico que ao entrar no inferno deixou atrás toda esperanza, atopa de novo a Julian, a ex compañeira sentimental e de barricada que segue na loita. Julian propón algo a Theo e así comeza o argumento principal da película. Se queren vela de certo que quedarán encantado: sensibilidade, emoción, actuacións solventes en principais e secundarios, xiros de guión sorprendentes e verosimilitude cento por cento.

Pero aquí estamos para falar das cousas que fican en segundo plano. O complemento ideolóxico, coma sempre defendemos neste blogue, fica no que só pode verse de esguello case nunca no que se di no primeiro plano. Por este motivo pasamos a poñer en relevo o que máis nos chamou a atención neste filme, tanto polo que supón de extraordinario traballo do equipo coma o que aporta no discurso fílmico que, repetimos, está moi ben contado.

Quietiño aí

Quietiño aí

‘Quietus’, ou cómo o Soma de Huxley atopou un reverso digno de carasas. Lembremos: o soma era esa especie de droga total, que imaxinamos coma mistura perfecta entre LSD e MDMA, que todos os habitantes da civilización tomaban decotío. Estaba mal visto non consumir e moito peor era sufrir, xesto baldío de seu para a sociedade dos Alphas e Betas. O ‘Quietus’ do filme é un medicamento que aforra ao enfermo de esterilidade a anguria de saberse extinto e xa rápido proporciona unha morte indolora. O goberno británico distribúe caixas deste eutanásico mais, coma lembra o personaxe de Jasper (interpretado por Michael Caine), non legalizou a marihuana. Desta volta imaxinamos que o ‘quietus’ disfraza de alegada dignidade e de liberdade para decidir poñer fin á vida –‘nec spe, nec metu’ que dicían os primeiros imperialistas de Europa– unha situación de impotencia, de fin da historia que, claro, poñe os nervos de punta á persona do común. Keep calm, carry on till you get enough, then just sleep and maybe dream. Fatalismo, flema británica ou o último alleamento que queda aos homes que aínda habitan que é seguir coma se non acontecese nada, de certo que nada acontece e a morte xa non dá paso á vida, senón que é a fin total. Xa que nada temos e restamos para soster unha fantasía decadente, pois qué menos que dispoñer dunha morte á altura desa vida: silenciosa, anónima, sen atributos.

fertileEsta moi alegre reflexión leva aos canibalistas canónicos a ollar de novo ao segundo plano. Levamos máis outra na frente. A publicidade non só non morreu neste mundo final senón que emerxe coma a máis perfecta e reciclábel estrutura narrativa en pé. No filme amosan aos telespectadores consumidores de novas e realitis. De feito, a introdución do filme amosa a Theo intentando pedir un café nun starbucks ateigado de xente chorosa que observa a nova da morte do ser humano máis novo do planeta, un tal Diego que vivía na Arxentina e que resulta morto nunha rifa con admiradores. Ata aí. Depois podemos observar cómo o goberno só se comunica con spots curtas: “only Britain prevails”, consellos de seguridade e ordes curtas e sinxelas para cumplir, moi de lóxica elemental todo. Un non pode prevalecer se a normalidade non se asenta no medio do deserto e a catástrofe. Por iso, Gran Bretaña, penúltimo imperio, prevalece: porque a xente segue e aínda non pasa nada.

children-of-men-arizonaPolo que chegamos ao terceiro punto: xente nas gaiolas, redadas a discreción e toda a aparataxe precisa para manter unha situación na calma. Ollamos tras Theo que hai innumerábeis homes e mulleres pechados, acosados por gardas e cans no medio da rúa e como ninguén para a mirar. A cámara racha o relato cinematográfico e imita por uns intres a uyn camarógrafo das novas. Fica xunto a unha señora de avanzada idade que profire lamentos en alemán. Sempre ficamos con dúbidas sobre o que di (non hai subtçitulos desta parte) pero cremos que non está dacordo con que a pechen xunto a negros. Ou algo así. Dito xa que temos moi moi pero que moi poucas nocións de língua xermánica –así somos de rebeldes nesta nosa cova– o facto de que a señora repetise “schwarz” fíxonos pensar que a propria muller víase fóra de lugar alí, engaiolada nunha céntrica rúa de Londres, que ela se cadra non vía mal este remedio extremo (normalización sempre!) pero que era para os “outros”. Tanto para un lado negativo como para o racismo positivo (por exemplo, ese que hai uns anos atribuía aos “balcánicos” cualidades vitais e desbordante sensualidade perante a febleza occidental, idea en parte tirada das pelis de Kusturica) daquí sacamos a dúbida de sempre: “cándo, ónde e por qué empeza “o outro”?”

children-of-men-davidE arribamos ao último punto do que fica no segundo plano: cómo é o estado do abstracto nunha sociedade que está a dous pasos lentos da súa extinción? Obviamente non é o mesmo escenario que propoñen filmes coma Dr. Strangelove, Terminator 2, Matrix, etc que, digamos, penduran na liña da extinción “de súpeto”: por diferentes causas hai un acontecemento-desastre que borra a humanidade convencional e dá lugar a outra situación. Aquí optamos polo contrario: non son os corpos o que desaparecen de contado, senón que ao desaparecer a idea de “mañá” hai outro cento de ideas que esmorecen e quedan moi ben representadasno filme. Por exemplo vemos que os coches empregados teñen un aspecto moderno pero están en mal estado de conservación: xa ninguén se molesta en construir nada. A normalidade vai morrendo de vella pero aínda as persoas insiten sobre a súa continuidade. Cuarón escolle o fenómeno relixioso coma catalisador de parte da anguria da masa e a arte coma vía de escape dos sectores que permancen coma élites funcionais do estado británico. No caso relixioso está claro que a escatoloxía e o desenvolvemento máis pobre do mesianismo toman parte: todos están arrepentidos e fan acto de contrición. No caso da elite, representada por un curmán de Theo que adica os seus esforzos a salvar da ruína as obras de arte de Europa. Vemos o David de Miguelánxelo eivado, sen unha das perniñas e ao coidado dun home nunha crusada por salvar os restos do mellor da produción, dos milladoiros que guiaron ao camiño do `punto no que se atopan agora. Ou só porque “alguén ten que facelo”.

Poderíamos seguir falando máis e máis desta peli, que adoramos pero case é mellor que a vexades ou se xa a vístedes pois animarvos a comentar algo: se estades dacordo ou npon ou se hai algo que queirades aportar. Poñémosvos de menos.