Los salarios ante la crisis económica

Os economistas deste lado da trincheira analisan polo miúdo a evolución dos salarios dende a década zero até hoxe.

Economistas Frente a la Crisis

José Ignacio Pérez Infante es economista y miembro de Economistas Frente a la Crisis.

La crisis económica en España comienza a percibirse nítidamente a partir del segundo trimestre de 2008, cuando se inicia un proceso de recesión económica, con tasas de variación intertrimestrales negativas  de los datos desestacionalizados y corregidos del calendario del PIB real o en volumen. Esta primera recesión se mantuvo hasta el cuarto trimestre de 2009, ya que a partir del primer trimestre de 2010 y hasta el primero de 2011 la tasa de variación intertrimestral del PIB pasó a ser positiva, aunque sin superar nunca las dos décimas. A partir del segundo trimestre de 2011 y, de momento, hasta

Ver la entrada original 2.704 palabras más

Anuncios

“Children of men” e o estudo da extinción emocional

Se podedes, lede os titulares da prensa. Curradísimo. Noraboa ao departamento de arte.

Se podedes, lede os titulares da prensa. Curradísimo. Noraboa ao departamento de arte.

Xa dicían Hegel e White Zombie que un bon retrato –ou un replicante coma Roy Batty ou Rachel– fala máis e mellor da persoa representada do que o próprio suxeito podería dicir sobre si mesmo. “More human than human”. O filme do director mexicano Alfonso Cuarón “Children of Men” (2006) acadou o grande éxito ao representar moita da anguria e do espírito da vida na fin dos tempos que atrapa á nosa época. Baseado no romance homónimo de P. D. James, o filme pertence ao xénero da ciencia fición no modo distopía. A sinopse é máis ou menos esta: no ano 2027 Gran Bretaña, que resulta ser o último estado do mundo cun goberno funcional, vive as últimas horas da contra atrás cara a extinción do ser humano: por razóns descoñecidas, ningunha muller do planeta pode ter fillos desde o ano 2007. Esta situación de esterilidade humana non é impedimento para que os novos/vellos conflitos do mundo globalisado continúen vixentes: os movementos migratorios descontrolados cara os centros metro-corporativos; os refuxiados dos conflitos, a posición política dos mesmos refuxiados e a súa dupla verquente de vítima a socorrer e potencial inimigo fundamentalista; o ascenso do homo sacer e a fin en solipse da publicidad que segue, coma sempre, empeñada na construción do ser humano ao modo de frankensteins, aínda que xa non quedarán humanos aos que deconstruír.

Neste marabilloso mundo do pasado mañá, Theo, antigo activista devido en borracho cínico que ao entrar no inferno deixou atrás toda esperanza, atopa de novo a Julian, a ex compañeira sentimental e de barricada que segue na loita. Julian propón algo a Theo e así comeza o argumento principal da película. Se queren vela de certo que quedarán encantado: sensibilidade, emoción, actuacións solventes en principais e secundarios, xiros de guión sorprendentes e verosimilitude cento por cento.

Pero aquí estamos para falar das cousas que fican en segundo plano. O complemento ideolóxico, coma sempre defendemos neste blogue, fica no que só pode verse de esguello case nunca no que se di no primeiro plano. Por este motivo pasamos a poñer en relevo o que máis nos chamou a atención neste filme, tanto polo que supón de extraordinario traballo do equipo coma o que aporta no discurso fílmico que, repetimos, está moi ben contado.

Quietiño aí

Quietiño aí

‘Quietus’, ou cómo o Soma de Huxley atopou un reverso digno de carasas. Lembremos: o soma era esa especie de droga total, que imaxinamos coma mistura perfecta entre LSD e MDMA, que todos os habitantes da civilización tomaban decotío. Estaba mal visto non consumir e moito peor era sufrir, xesto baldío de seu para a sociedade dos Alphas e Betas. O ‘Quietus’ do filme é un medicamento que aforra ao enfermo de esterilidade a anguria de saberse extinto e xa rápido proporciona unha morte indolora. O goberno británico distribúe caixas deste eutanásico mais, coma lembra o personaxe de Jasper (interpretado por Michael Caine), non legalizou a marihuana. Desta volta imaxinamos que o ‘quietus’ disfraza de alegada dignidade e de liberdade para decidir poñer fin á vida –‘nec spe, nec metu’ que dicían os primeiros imperialistas de Europa– unha situación de impotencia, de fin da historia que, claro, poñe os nervos de punta á persona do común. Keep calm, carry on till you get enough, then just sleep and maybe dream. Fatalismo, flema británica ou o último alleamento que queda aos homes que aínda habitan que é seguir coma se non acontecese nada, de certo que nada acontece e a morte xa non dá paso á vida, senón que é a fin total. Xa que nada temos e restamos para soster unha fantasía decadente, pois qué menos que dispoñer dunha morte á altura desa vida: silenciosa, anónima, sen atributos.

fertileEsta moi alegre reflexión leva aos canibalistas canónicos a ollar de novo ao segundo plano. Levamos máis outra na frente. A publicidade non só non morreu neste mundo final senón que emerxe coma a máis perfecta e reciclábel estrutura narrativa en pé. No filme amosan aos telespectadores consumidores de novas e realitis. De feito, a introdución do filme amosa a Theo intentando pedir un café nun starbucks ateigado de xente chorosa que observa a nova da morte do ser humano máis novo do planeta, un tal Diego que vivía na Arxentina e que resulta morto nunha rifa con admiradores. Ata aí. Depois podemos observar cómo o goberno só se comunica con spots curtas: “only Britain prevails”, consellos de seguridade e ordes curtas e sinxelas para cumplir, moi de lóxica elemental todo. Un non pode prevalecer se a normalidade non se asenta no medio do deserto e a catástrofe. Por iso, Gran Bretaña, penúltimo imperio, prevalece: porque a xente segue e aínda non pasa nada.

children-of-men-arizonaPolo que chegamos ao terceiro punto: xente nas gaiolas, redadas a discreción e toda a aparataxe precisa para manter unha situación na calma. Ollamos tras Theo que hai innumerábeis homes e mulleres pechados, acosados por gardas e cans no medio da rúa e como ninguén para a mirar. A cámara racha o relato cinematográfico e imita por uns intres a uyn camarógrafo das novas. Fica xunto a unha señora de avanzada idade que profire lamentos en alemán. Sempre ficamos con dúbidas sobre o que di (non hai subtçitulos desta parte) pero cremos que non está dacordo con que a pechen xunto a negros. Ou algo así. Dito xa que temos moi moi pero que moi poucas nocións de língua xermánica –así somos de rebeldes nesta nosa cova– o facto de que a señora repetise “schwarz” fíxonos pensar que a propria muller víase fóra de lugar alí, engaiolada nunha céntrica rúa de Londres, que ela se cadra non vía mal este remedio extremo (normalización sempre!) pero que era para os “outros”. Tanto para un lado negativo como para o racismo positivo (por exemplo, ese que hai uns anos atribuía aos “balcánicos” cualidades vitais e desbordante sensualidade perante a febleza occidental, idea en parte tirada das pelis de Kusturica) daquí sacamos a dúbida de sempre: “cándo, ónde e por qué empeza “o outro”?”

children-of-men-davidE arribamos ao último punto do que fica no segundo plano: cómo é o estado do abstracto nunha sociedade que está a dous pasos lentos da súa extinción? Obviamente non é o mesmo escenario que propoñen filmes coma Dr. Strangelove, Terminator 2, Matrix, etc que, digamos, penduran na liña da extinción “de súpeto”: por diferentes causas hai un acontecemento-desastre que borra a humanidade convencional e dá lugar a outra situación. Aquí optamos polo contrario: non son os corpos o que desaparecen de contado, senón que ao desaparecer a idea de “mañá” hai outro cento de ideas que esmorecen e quedan moi ben representadasno filme. Por exemplo vemos que os coches empregados teñen un aspecto moderno pero están en mal estado de conservación: xa ninguén se molesta en construir nada. A normalidade vai morrendo de vella pero aínda as persoas insiten sobre a súa continuidade. Cuarón escolle o fenómeno relixioso coma catalisador de parte da anguria da masa e a arte coma vía de escape dos sectores que permancen coma élites funcionais do estado británico. No caso relixioso está claro que a escatoloxía e o desenvolvemento máis pobre do mesianismo toman parte: todos están arrepentidos e fan acto de contrición. No caso da elite, representada por un curmán de Theo que adica os seus esforzos a salvar da ruína as obras de arte de Europa. Vemos o David de Miguelánxelo eivado, sen unha das perniñas e ao coidado dun home nunha crusada por salvar os restos do mellor da produción, dos milladoiros que guiaron ao camiño do `punto no que se atopan agora. Ou só porque “alguén ten que facelo”.

Poderíamos seguir falando máis e máis desta peli, que adoramos pero case é mellor que a vexades ou se xa a vístedes pois animarvos a comentar algo: se estades dacordo ou npon ou se hai algo que queirades aportar. Poñémosvos de menos.

El pensamiento débil

Un repaso conciso a cómo chegamos aquí, por “Economistas frente a la crisis”

Economistas Frente a la Crisis

Síguenos en Facebook

Por Mauro Lozano, economista y miembro de Economistas Frente a la Crisis

Después del último  gran cataclismo que supuso la 2ª Guerra Mundial, los ganadores descubrieron un mundo destrozado y aterrorizado, dominado por el hambre y la muerte.  La única opción sensata que les quedaba era crear un nuevo orden: eliminar las deudas de los perdedores, inyectar masivamente dinero en el sistema y emprender políticas de crecimiento controladas por los Estados mediante fuertes incrementos del gasto público dedicados a la reconstrucción.

Ver la entrada original 2.490 palabras más

Canibalistas canónicos e outra volta sobre as ideas certas (II): “El reino de los réprobos” de Anthony Burgess

"Se o pinta Caravaggio é mellor que atendas ao que che está contando"

“Se o pinta Caravaggio é mellor que atendas ao que che está contando”

Diciamos hai un cacho que o “entorno” dos festivais musicais resultaba deprimente porque, básicamente, xa ninguén reclamaba a súa porción de verdade no fenómeno; non pode haber afirmación cando a propia liberación é un traballo:  tirar fotos notariais do taxónomico pracer,  estudar traxectorias e horarios de bandas sobre o escenario cunha precisión no detalle que xa quixeran para si brokers deprimidos no parqué de Nova Iorque. Vamos, que máis ou menos, visto un vistos todos. Unha lonxa de sete notas.

Se cada gusto particular atopa o seu espazo de expresión, o seu currunchiño no que estar feliz  e sen molestar a ninguén…Para qué diantres existe? Esta anguria levounos a indagar o por qué da nosa necesidade, a nosa vontade de loitar polo dereito á verdade: un anaco brutal de existencia excluínte, isto é, que mentras nosoutros respiremos e vivamos somos ese dogma. Isto é que non todo cabe, que existe a xerarquía nas ideas e as cousas que están ben e as cousas que están mal.

Así que chegamos a esta novela, “El reino de los réprobos” do moi afamado romancista e probo funcionario do Imperio Británico nos últimos recantos civilizados pola tropa británica, Anthony Burgess. Dimos con ela cando queriamos mercar a súa outra obra,  “La naranja mecánica”. Cando anadmos a preguntar na libraría se dispoñían dun volume das aventuras de Alex DeLarge e os seus drugos, un señor que rexubaba nunha estantería de guías de viaxe virou na nosa dirección e comentounos:

–“Esa es buena, pero la mejor es el Reino de los Réprobos”.

Xa podía ser boa. Nosoutros, que temos querencia por quenes rachan as distancias para falar de libros, decidimos conformarnos coa película de Kubrick e investir os euros nesa novela. Resultado: nada. Fomos a outra libraría: nada. E a outra, a outra e outra máis: nada de nada para nada. Probamos nas de segunda man: nin por asomo. Así que deixámolo estar. Até que un mes despois recibimos unha chamada dunha das librarías nas que preguntaramos: tiñan o noso libro!. Chegamos e era unha marabilla de tapa dura, cunha cuberta desgastada. Botamos un ollo e vimos que era una reimpresión de …1988!!

–“E isto onde o atoparon?”–preguntamos

–“No fondo perdido dun almacén en Madrid”– explicáronnos na moi amábel libraría Encontros, na rúa do Vilar en Compostela.

Así que…temos unha novela semiperdida en castellano dun autor ben recoñecido pola adaptación do seu sonado romance ao cinema. Aquí pasa algo.  E dicir: non podía ser mala se un descoñecido fai o esforzo de recomendala, se un libreiro adica un mes a buscala e, sobre todo, se Chuck Palahniuk aínda escribe romances a pesares de que xa hai muito que non sentimos nada ao facelo con el. O home escribiu Fight Club e só por iso non vai ser esquecido ata dentro de trinta anos, polo menos (o prezo dos escravos devaluou,  a duración da posteridade esmoreceu e xa nin sabemos qué diantres significa “fama”).

Por qué narices foi tan difícil de atopar? E xa cando lemos… Algo entendemos. A novela en si bebe de varias fontes recoñecíbeis: textos do Novo Testamento coma os Evanxeos, Feitos dos Apóstolos; Crónicas sobre os emperadores romanos dende César Augusto pasando por Nerón e chegando até a desfeita caudillista tardo-imperial; libros de Historia Antiga do pobo xudeu coma o de Flavio Iosefo.  Burgess fiou un enorme relato con estas fontes e  asume o papel de Sadoc Bar Azor, un escritor xudeo afincado na Helvetia romana que narra en arameo os acontcementos relevantes do Imperio e da súa patria israelita xa borrada do mapa trala destrución do Templo, a victoria do emperador Tito e a diáspora dos habitantes. Xa sempre coidamos que os prologos son a parte máis innecesaria de calquer novela –por favor, señores escritores, deixen de roubar tempo e pasen a acción xa!–

Isto é, Burgess describe ao seu narrador omnisciente coma un tradutor imaxinario. O proprio Burguess afástase da narración e asume o papel de tradutor que puxo ao inglés a novela escrita en orixinal arameo. E Ramón Buenaventura, que SI tivo que traducir ao castellano, explica polo miúdo o difícil que foi respectar a natureza da escrita de Burguess e o particular gusto do súbdito da súa Graciosa Maxestade polos substantivos requintados. Por exemplo, catamito.

O caso foi que abrimos o libro e atopamos un monte de personaxes e localizacións. O relato comeza no terceiro día após a crucifixión de Xesús de Nazaret no tempo da Páscoa xudea. Todas estas personaxes comezan atormentadas polo  amor familiar directo: o emperador Augusto teme o niño de víboras que enxendrou e refúxiase na illa de Capri onde tortura a habitantes locais e abusa de rapaces novos porque son escravos. Tremenda a escena do emperador tomando o baño matutino. Unha familia xudea composta por nai, dúas fillas e un fillo aspirante a rebelde celote para ensinar cómo era a vida dunha viuva nesa marabillosa terra prometida no tempo de Roma. Os estudosos da Torá, levitas, fariseos e outros, tamén son coma irmáns que loitan por ocupar a cadeira do Pai emitindo interpretacións e xuízos cada vez máis severos e imposíbeis de cumprir contra a nova heresía nazarena.Neste eido destaca Saulo de Tarso (máis tarde coñecido coma San Pablo, pai da Igrexa e fundador do Universalismo).

O nível de conflicto está na imposibilidade de cumprir coas normas interiorizadas e o subseguinte goce que proporciona: o emperador abandona Roma, o celote á fin sitúase nunha acción da que non pode escapar e na que só a violencia desexada pode salvalo e os once herexes, apóstolos da nova Alianza, á fin dispoñen dun “pai morto”, dun permiso para iniciar unha nova relixión.

Este inicio ten episodios cómicos, coma a descrición do encontro de Xesús cos dous de Emaús (Lc, 24). Humor, distancia irónica, unha poderosa capacidade descriptiva fan desta reconstrución algo novidoso, sobre todo tendo en conta que é unha das pasaxes máis comentadas nos púlpitos e representadas na arte.

As loitas políticas na cidade de Roma, o imperio coma imperfecto dispositivo que anula o acontecemento (“ter algo que comer, ter un sitio onde durmir, camiñar tranquilo pola rúa ¿non era iso o Imperio?” reflexiona un soldado romano). O acontecemento que fulmina as estruturas vellas do imperio (o nacemento do cristianismo, a inutilidade manifesta dos once apóstolos, a xenialidade despiadada de San Pablo e coñecelo coma organizador de campos de concentración), as esperanzas febles de amor que teñen os cidadáns do común que habitan o Imperio e a diferencia radical entre a violencia de Estado e a loita martiriolóxica pola vitoria das subversións (diferencia entre coma a guardia pretoriana quita e poñe emperadores e cómon resisten e constrúen o relato os herexes cristiáns) son os temas principais que tocou Burgess. Supoñemos que coma funcionario do Imperio que, máis ou menos, aínda nos goberna (elo non? non falades inglés vós? Nosoutros si e nin sequera tiñamos gana de aprendelo).

Cando esa escasa esperanza de amor fraterno, a determinación martiriolóxica e un incríbel traballo de proselitismo apoiado nas proprias estruturas imperiais que buscan a túa destrución fican xunguidas todo é posíbel. Ou que resistir é vencer. Ou que unha faísca pequena prende un lume en toda a eira.

Eis a verdade á que temos dereito e o ensino deste romance.